Trong ngành nhựa, nguyên vật liệu chiếm tỷ trọng rất lớn trong giá thành sản phẩm. Chỉ cần một tỷ lệ hao hụt nhỏ nhưng kéo dài theo thời gian cũng có thể làm chi phí đội lên đáng kể, bào mòn lợi nhuận của doanh nghiệp. Chính vì vậy, cách kiểm soát hao hụt nguyên vật liệu trong sản xuất nhựa đang trở thành mối quan tâm hàng đầu của nhiều nhà máy, đặc biệt trong bối cảnh giá hạt nhựa biến động liên tục và áp lực cạnh tranh ngày càng gay gắt.
Thực tế cho thấy, nhiều doanh nghiệp nhựa vẫn đang gặp khó khăn trong việc xác định chính xác nguyên nhân gây hao hụt. Hao hụt không chỉ đến từ phế phẩm hay lỗi sản xuất, mà còn âm thầm phát sinh ở khâu kho, cấp phát nguyên vật liệu, quản lý định mức và ghi nhận dữ liệu. Do đó, để xây dựng cách kiểm soát hao hụt nguyên vật liệu trong sản xuất nhựa hiệu quả, doanh nghiệp cần tiếp cận vấn đề một cách toàn diện, thay vì chỉ xử lý từng phần riêng lẻ.
Thực trạng hao hụt nguyên vật liệu tại các nhà máy nhựa
Trong nhiều nhà máy nhựa, hao hụt nguyên vật liệu vẫn được xem là điều khó tránh khỏi. Nguyên liệu sau khi nhập kho, cấp phát cho sản xuất và đưa vào máy móc thường chỉ được theo dõi ở mức tổng thể. Doanh nghiệp biết rằng có hao hụt, nhưng rất khó xác định hao hụt xảy ra ở công đoạn nào, do nguyên nhân kỹ thuật, thao tác hay quản lý.
Một số biểu hiện phổ biến có thể kể đến như:
- Định mức tiêu hao được xây dựng nhưng ít khi được rà soát, cập nhật theo thực tế.
- Chênh lệch giữa số liệu kế hoạch và số liệu tiêu hao thực tế khá lớn.
- Phế phẩm, bán thành phẩm lỗi chưa được thống kê đầy đủ, hoặc chỉ ghi nhận cuối kỳ.
- Việc tổng hợp số liệu chủ yếu thực hiện thủ công, dẫn đến thiếu chính xác và chậm trễ.
Chính vì vậy, khi đặt câu hỏi về cách kiểm soát hao hụt nguyên vật liệu trong sản xuất nhựa, nhiều doanh nghiệp vẫn loay hoay vì thiếu dữ liệu và công cụ phù hợp để nhìn rõ bức tranh toàn cảnh.
Nguyên nhân gây hao hụt nguyên vật liệu trong sản xuất nhựa
Trên thực tế, hao hụt không chỉ đến từ một yếu tố đơn lẻ mà thường là tổng hợp của nhiều vấn đề trong toàn bộ chuỗi sản xuất.
Một nguyên nhân rất phổ biến là định mức nguyên vật liệu không chính xác. Nhiều nhà máy xây dựng định mức dựa trên kinh nghiệm hoặc số liệu cũ, không còn phù hợp với tình trạng máy móc, khuôn mẫu và tay nghề hiện tại. Khi định mức sai, hao hụt bị “che giấu” trong sản lượng và rất khó phát hiện.
Ngoài ra, quy trình cấp phát và sử dụng nguyên liệu chưa chặt chẽ cũng gây thất thoát đáng kể. Nguyên liệu có thể bị:
- Cấp phát dư so với nhu cầu thực tế
- Trộn sai tỷ lệ khi phối màu, phối phụ gia
- Rơi vãi, hao hụt trong quá trình vận chuyển nội bộ
Bên cạnh đó, máy móc và thiết bị sản xuất cũng đóng vai trò quan trọng. Máy cũ, khuôn mòn hoặc thông số kỹ thuật không ổn định sẽ làm tăng tỷ lệ phế phẩm, buộc doanh nghiệp phải tiêu hao thêm nguyên vật liệu để bù sản lượng..
Cách kiểm soát hao hụt nguyên vật liệu trong sản xuất nhựa hiệu quả
Để kiểm soát hao hụt nguyên vật liệu một cách hiệu quả và bền vững, doanh nghiệp nhựa cần tiếp cận từ gốc, bắt đầu bằng việc xây dựng hệ thống định mức nguyên vật liệu rõ ràng cho từng sản phẩm, từng công đoạn sản xuất. Định mức không nên chỉ là con số được xây dựng một lần rồi “để đó”, mà cần được rà soát và cập nhật thường xuyên dựa trên dữ liệu sản xuất thực tế. Khi có định mức sát thực, doanh nghiệp mới có cơ sở so sánh giữa kế hoạch và thực tế, từ đó kịp thời phát hiện những điểm bất thường trong tiêu hao nguyên vật liệu.
Song song với định mức, công tác quản lý kho nguyên vật liệu cần được chuẩn hóa và kiểm soát chặt chẽ hơn. Kho là điểm khởi đầu của chuỗi tiêu hao, nếu quản lý lỏng lẻo ngay từ đây thì rất khó kiểm soát hao hụt ở các công đoạn phía sau. Doanh nghiệp nên chú trọng:
- Áp dụng nguyên tắc FIFO hoặc LIFO phù hợp với từng loại hạt nhựa, phụ gia.
- Kiểm soát chặt chẽ quy trình nhập – xuất – tồn, hạn chế cấp phát dư thừa.
- Đối soát thường xuyên giữa số liệu kho và thực tế sử dụng trong sản xuất.
Đây là nền tảng quan trọng trong cách kiểm soát hao hụt nguyên vật liệu trong sản xuất nhựa, giúp giảm thất thoát ngay từ đầu chuỗi.
Ở khâu sản xuất, việc quản lý cấp phát nguyên vật liệu theo từng lệnh sản xuất đóng vai trò then chốt. Khi mỗi lệnh sản xuất đều được gắn với lượng nguyên liệu cấp phát cụ thể và được theo dõi lượng tiêu hao thực tế, doanh nghiệp sẽ dễ dàng nhận diện chênh lệch. Từ đó, nguyên nhân gây hao hụt có thể được xác định rõ ràng hơn, thay vì chỉ dừng lại ở con số tổng. Đồng thời, doanh nghiệp cần chú trọng giảm phế phẩm thông qua:
- Tối ưu thông số máy móc, thiết bị theo từng loại sản phẩm.
- Chuẩn hóa quy trình sản xuất để hạn chế sai lỗi lặp lại.
- Đào tạo và nâng cao ý thức kiểm soát nguyên vật liệu cho đội ngũ vận hành.
Bên cạnh đó, phế liệu phát sinh trong quá trình sản xuất cần được ghi nhận đầy đủ và minh bạch. Việc phân loại rõ phế liệu tái sử dụng và phế liệu loại bỏ, kết hợp với đối soát phế liệu với sản lượng thực tế, sẽ giúp doanh nghiệp nhìn rõ hơn dòng chảy nguyên vật liệu trong nhà máy. Đây là bước quan trọng để hoàn thiện cách kiểm soát hao hụt nguyên vật liệu trong sản xuất nhựa, đồng thời tạo nền tảng dữ liệu phục vụ cho các hoạt động cải tiến và tối ưu trong tương lai.
FCIM MES – Giải pháp hỗ trợ kiểm soát hao hụt nguyên vật liệu trong sản xuất nhựa
Trong thực tế, nhiều doanh nghiệp nhựa đã nhận thức rõ tầm quan trọng của việc kiểm soát hao hụt nguyên vật liệu, tuy nhiên vẫn gặp khó khăn do dữ liệu phân tán, ghi chép thủ công và thiếu công cụ theo dõi xuyên suốt từ kho đến sản xuất. Khi thông tin không được cập nhật theo thời gian thực, việc phát hiện hao hụt thường chỉ diễn ra sau khi kỳ sản xuất đã kết thúc, khiến doanh nghiệp bị động trong xử lý và cải tiến.
FCIM MES được phát triển như một công cụ hỗ trợ doanh nghiệp từng bước hoàn thiện cách kiểm soát hao hụt nguyên vật liệu trong sản xuất nhựa thông qua việc số hóa và kết nối dữ liệu sản xuất. Thay vì phụ thuộc vào báo cáo tổng hợp thủ công, hệ thống giúp ghi nhận đầy đủ lượng nguyên vật liệu cấp phát, tiêu hao và phế liệu phát sinh theo từng lệnh sản xuất, từng công đoạn.
Thông qua FCIM MES, doanh nghiệp có thể:
- Theo dõi tiêu hao nguyên vật liệu thực tế so với định mức ngay trong quá trình sản xuất.
- Phát hiện sớm các điểm chênh lệch, hao hụt bất thường để kịp thời điều chỉnh.
- Minh bạch dòng chảy nguyên vật liệu từ kho đến máy móc và thành phẩm.
- Tạo nền tảng dữ liệu chính xác phục vụ phân tích, cải tiến và tối ưu chi phí.
FCIM MES không chỉ giúp kiểm soát hao hụt, mà còn hỗ trợ doanh nghiệp nhựa chuẩn hóa quy trình, nâng cao kỷ luật sản xuất và từng bước tiến tới quản trị tinh gọn. Khi dữ liệu được thu thập và phân tích một cách hệ thống, cách kiểm soát hao hụt nguyên vật liệu trong sản xuất nhựa không còn phụ thuộc vào kinh nghiệm cá nhân, mà trở thành một phần của hệ thống quản lý hiện đại, bền vững.
Liên hệ ngay với chúng tôi để được tư vấn sớm nhất!
